 |
Dni Gliny |
Unia Izerska to stowarzyszenie skupiające grono ludzi, zamieszkujących okolice Gór i Pogórza Izerskiego, na granicy Dolnego Śląska i Górnych Łużyc. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów historii tego regionu była odwieczna migracja ludzi z powodów politycznych, religijnych, ekonomicznych. My, w odróżnieniu od naszych poprzedników, zdecydowaliśmy się tu osiedlić z wyboru, bez przymusu związanego z kolejną zawieruchą dziejową. Nami kierowała wolność i zachwyt nad pięknem tego zakątka Ziemi.
Idea kultywowania piękna przyświecała nam, gdy po latach działalności nieformalnej zdecydowaliśmy się założyć stowarzyszenie. Zależy nam przede wszystkim na działaniach na rzecz ochrony miejscowego krajobrazu i jego wyjątkowej architektury.
Tutejszy krajobraz architektoniczny stanowi imponujące świadectwo budowlanego kunsztu poprzednich pokoleń i wyróżnia się unikatową na skalę europejską konstrukcją domów przysłupowych. Ten rodzaj budownictwa w pełni wykorzystywał szeroką gamę lokalnych materiałów budowlanych, takich jak: kamień, drewno, glina, słoma. Chcielibyśmy zachować tę tradycję, przy czym nie ograniczamy do skansenowskiej idei zachowania starych budynków; przeciwnie, stare techniki budowlane stanowią dla nas inspirację do tworzenia świadomej, współczesnej architektury, wynikającej ze specyfiki środowiska naturalnego tego regionu.
Oprócz tego istotną częścią naszej działalności są działania na rzecz ochrony środowiska naturalnego i takiego rozwoju naszych gmin, który nie narusza delikatnej równowagi lokalnego ekosystemu. Zwracamy szczególną uwagę na zachowanie bioróżnorodności otoczenia przez ochronę pierwotnych zasobów genetycznych roślin i zwierząt, jak również bardziej racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych.
W realizację naszych celów zamierzamy włączyć społeczności lokalne, szukając najdogodniejszej formy dla wyrażenia gospodarskiej troski o przestrzeń zamieszkiwaną wspólnie. Być może pomocny będzie cykl warsztatów, kształcących nowe umiejętności zawodowe.
Chcielibyśmy
także stworzyć sieć ścieżek "zielonego szlaku", gdzie "zielony
szlak" rozumiany jest jako korytarz turystyczny, rekreacyjny i komunikacyjny,
przygotowany dla niezmotoryzowanych form transportu. Są to niezależne
i niekolidujące z transportem samochodowym ścieżki biegnące wzdłuż dawnych
historycznych szlaków, naturalnych korytarzy przyrodniczych lub opuszczonych
i nieużytkowanych traktów komunikacyjnych, na przykład dawnych linii
kolejowych. Z koncepcją "zielonych szlaków" związana jest idea
Ekomuzeum.
Charakterystyka naszego regionu odpowiada warunkom tego przedsięwzięcia, co daje realne szanse wprowadzenia Pogórza Izerskiego do międzynarodowego programu CEG (Central European Greenways). Na terenie Europy Zachodniej prace nad programem CEG (Central European Greenways) rozpoczęły się w latach siedemdziesiątych XX wieku, zaś na terenie Europy Środkowo-Wschodniej jego pionierami byli nasi sąsiedzi Czesi, którzy już od początku lat dziewięćdziesiątych tworzą CEG, a od niedawna także członkami CEG są nasi sąsiedzi z za Nysy Łużyckiej.
Kolejną inspiracją w działaniach podejmowanych przez Unię Izerską stanowi europejski ruch Odnowy Wsi, w ramach którego podkreśla się konieczność pogodzenia dziedzictwa kulturowego wsi z potrzebami ekonomicznymi mieszkańców terenów wiejskich. Chodzi o wypracowanie równowagi między koniecznością zachowania tradycji a dążeniami do unowocześnienia, nie tylko pod względem zasobów materialnych, lecz również sposobów pracy i rozrywki.
Biorąc pod uwagę nasze cele i inspiracje znaleźliśmy taką formę działania,
która w całości obejmuje mocno zróżnicowane aspekty naszych starań. Takie
możliwości posiada idea ekomuzeum. Ekomuzeum to sieć rozproszonych w
terenie obiektów tworzących żywą kolekcję, obrazującą wartości przyrodnicze
i kulturowe regionu oraz dorobek jego mieszkańców. Jest to idea uruchomienia
muzeum nieograniczającego się do czterech ścian; to budowa ekspozycji
wielowymiarowej, przestrzennej, otwartej na przyrodę, skupiającej nowoczesne
ekologiczne budynki i zabytkowe zagrody, nowe inicjatywy mieszkańców
wsi i stare rzemiosło oraz tradycje rolne i kulinarne. Ekomuzeum Ziemi
Izerskiej ma znajdować się na terenie czterech gmin (Mirsk, Leśna, Świeradów
Zdrój i Stara Kamienica) pogórza i Gór Izerskich. Ma być prezentacją
indywidualnych inicjatyw ludzi z naszego terenu zaangażowanych w rozwój
turystyki wiejskiej, która stwarza alternatywę dla komercyjnych ośrodków
turystycznych znajdujących się w pobliżu (Świeradów, Szklarska Poręba).
Oprócz tego ekspozycja w ramach Ekozmuem Ziemi Izerskiej to okazja do
prezentacji bogactwa przyrodniczego i kulturowego.
W Ekomuzeum Ziemi Izerskiej elementem charakterystycznym - znakiem rozpoznawczym,
będą przystanki, spełniające rolę centrów informacji turystycznej i łączników
z komunikacją publiczną. Nasze Ekomuzeum to pętla łącząca lokalne atrakcje,
wykorzystująca ścieżki i drogi wyłączone z komunikacji publicznej, a
przeznaczone do turystyki pieszej, konnej i rowerowej.
Celem Unii Izerskiej jest promowanie budownictwa naturalnego, współgrającego z krajobrazem.